درمان آرتروز زانو بدون جراحی

درمان آرتروز زانو بدون جراحی با فیزیوتراپی و تکنیک های آن به عنوان موثرترین روش درمان غیرجراحی در کلینیک فیزیوتراپی آسا – بهترین فیزیوتراپی در ساری – ارائه می شود. آرتروز زانو یا همان ساییدگی مفصل زانو، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مفصلی به‌ویژه در سنین میانسالی و سالمندی است که به مرور زمان و در اثر فرسودگی غضروف مفصلی به وجود می‌آید. اگرچه تصور رایج این است که تنها راه درمان قطعی آرتروز جراحی تعویض مفصل زانو است، اما واقعیت این است که راه‌های زیادی برای کنترل و بهبود این بیماری بدون نیاز به عمل وجود دارد.

درمان‌ های غیرجراحی می‌توانند درد و خشکی مفصل را کاهش داده، عملکرد حرکتی را بهبود ببخشند و حتی از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند. استفاده از رویکردهای چندجانبه شامل فیزیوتراپی، تغییرات سبک زندگی، داروهای مناسب و روش‌های مکمل، اغلب می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را به‌طور چشمگیری افزایش دهد.

علائم شایع آرتروز زانو

آرتروز زانو معمولاً به تدریج ظاهر می‌شود و در ابتدا ممکن است با دردهای خفیف و موقتی آغاز شود. با گذشت زمان و پیشرفت بیماری، علائم شدیدتر و مزمن‌تر می‌شوند. شناخت علائم اولیه می‌تواند به تشخیص زودهنگام و درمان مؤثرتر کمک کند.

درد زانو
شایع‌ترین علامت آرتروز، درد در ناحیه زانو است. این درد معمولاً در حین حرکت، مخصوصاً هنگام بالا رفتن از پله یا پس از نشستن طولانی ظاهر می‌شود. درد ممکن است ابتدا خفیف باشد اما به تدریج شدت یابد.

خشکی مفصل
بسیاری از بیماران از خشکی زانو به‌ویژه در صبح یا پس از دوره‌های بی‌حرکتی شکایت دارند. این خشکی معمولاً با حرکت مفصل کاهش می‌یابد، اما ممکن است مجدداً در طول روز بازگردد.

تورم و التهاب
تورم زانو یکی دیگر از علائم رایج است که ممکن است به دلیل التهاب در داخل مفصل یا تجمع مایع در زانو باشد. این وضعیت معمولاً با گرمی و حساسیت به لمس همراه است.

صدا دادن زانو (کریپتوس)
در موارد پیشرفته، بیماران ممکن است هنگام حرکت زانو صدای کلیک یا خش‌خش بشنوند که به علت ساییدگی سطوح مفصلی به وجود می‌آید.

کاهش دامنه حرکتی
آرتروز موجب محدودیت در حرکت طبیعی زانو می‌شود. بیماران ممکن است در انجام حرکاتی مانند نشستن، برخاستن یا چمباتمه زدن دچار مشکل شوند.

احساس بی‌ثباتی یا خالی کردن زانو
در برخی موارد، ضعف عضلات اطراف مفصل یا سایش شدید باعث می‌شود که زانو احساس ناپایداری یا حتی خالی کردن بدهد.

دلایل بروز آرتروز زانو

آرتروز زانو ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود که برخی از آن‌ها قابل کنترل و برخی دیگر وابسته به شرایط ژنتیکی یا سنی هستند. آگاهی از عوامل مؤثر در بروز این بیماری می‌تواند به پیشگیری یا کاهش سرعت پیشرفت آن کمک کند.

افزایش سن
با افزایش سن، غضروف‌های مفصلی به‌مرور تحلیل می‌روند و خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهند. این پدیده طبیعی، یکی از دلایل اصلی آرتروز زانو در سالمندان است.

چاقی و اضافه‌وزن
وزن زیاد فشار زیادی بر مفاصل زانو وارد می‌کند. به‌ازای هر کیلوگرم وزن اضافی، فشار زیادی در هنگام راه رفتن به زانو وارد می‌شود. چاقی همچنین باعث ترشح مواد التهابی می‌شود که به فرسایش مفاصل کمک می‌کند.

آسیب‌های قبلی
سابقه آسیب‌های ورزشی یا تصادفاتی که منجر به شکستگی یا پارگی رباط‌ها شده‌اند، می‌توانند ساختار مفصل را تضعیف کرده و احتمال بروز آرتروز را افزایش دهند.

ژنتیک
در برخی خانواده‌ها، سابقه ابتلا به آرتروز وجود دارد. این نشان‌دهنده نقش ژنتیک در مستعد بودن به این بیماری است.

عدم تحرک و سبک زندگی نشسته
عدم انجام فعالیت بدنی منظم باعث ضعف عضلات نگهدارنده مفصل می‌شود که این مسئله خود منجر به فشار بیشتر بر مفصل زانو خواهد شد.

روشهای تشخیص

معاینه فیزیکی
پزشک با بررسی دامنه حرکتی، صدا دادن زانو، بررسی تورم و لمس مفصل می‌تواند تشخیص اولیه آرتروز را بدهد. بررسی نحوه راه رفتن بیمار نیز کمک‌کننده است.

تصویربرداری
رادیولوژی (X-ray): نشان‌دهنده کاهش فاصله مفصلی و تغییرات استخوانی.

MRI: برای بررسی دقیق‌تر بافت‌های نرم مانند غضروف، تاندون‌ها و رباط‌ها.

آزمایشات تکمیلی
در صورت لزوم، آزمایش خون برای رد سایر بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید انجام می‌شود.

روشهای درمان آرتروز زانو بدون جراحی

• دارو درمانی: داروهای ضد درد و ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) و همچنین داروهای مسکن مانند استامینوفن می‌توانند به کاهش درد و التهاب کمک کنند. در برخی موارد، پزشک ممکن است داروهای قوی‌تر یا تزریق کورتیکواستروئید را تجویز کند.
• فیزیوتراپی: فیزیوتراپیست می‌تواند تمرینات تقویتی و کششی مناسب را آموزش دهد تا عضلات اطراف زانو تقویت شده و دامنه حرکتی آن بهبود یابد. همچنین ممکن است از روش‌های دیگری مانند تحریک الکتریکی، اولتراسوند یا لیزر درمانی استفاده شود.
• تزریق پی آر پی (PRP): در این روش، پلاسمای غنی از پلاکت خون خود بیمار به داخل مفصل تزریق می‌شود تا به ترمیم بافت‌ها کمک کند.
• اوزون تراپی: تزریق گاز اوزون به داخل مفصل ممکن است به کاهش التهاب و درد کمک کند.
• استفاده از وسایل کمکی: استفاده از زانوبند، کفش طبی یا کفی‌های مخصوص می‌تواند به حمایت از زانو و کاهش فشار روی آن کمک کند.
• تغییرات در سبک زندگی: کاهش وزن در صورت اضافه وزن، انجام ورزش‌های سبک مانند شنا یا دوچرخه‌سواری، و اجتناب از فعالیت‌هایی که باعث درد می‌شوند، می‌تواند مفید باشد.
• درمان‌های خانگی: استفاده از کمپرس سرد و گرم، استراحت کافی و انجام حرکات ملایم می‌تواند به تسکین درد کمک کند.

به یاد داشته باشید که بهترین روش درمان برای شما بستگی به شدت آرتروز، وضعیت سلامتی کلی و نظر پزشک متخصص دارد.

تکنیک های فیزیوتراپی

تمرینات تقویتی: این تمرینات به تقویت عضلات اطراف زانو، به ویژه عضلات چهارسر ران و همسترینگ، کمک می‌کنند تا از مفصل زانو حمایت بیشتری کرده و فشار روی آن کاهش یابد.
تمرینات کششی: این تمرینات به بهبود انعطاف‌پذیری و دامنه حرکتی مفصل زانو کمک می‌کنند و خشکی و سفتی آن را کاهش می‌دهند.
درمان دستی: فیزیوتراپیست ممکن است از تکنیک‌های درمان دستی مانند ماساژ، موبیلیزاسیون (حرکت دادن مفصل) و منیوپولاسیون (جااندازی مفصل) برای کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل استفاده کند.
الکتروتراپی: استفاده از دستگاه‌های تحریک الکتریکی عصب از راه پوست (TENS) می‌تواند به کاهش درد کمک کند.
اولتراسوند: استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا می‌تواند به کاهش درد و التهاب در بافت‌های اطراف مفصل کمک کند.
لیزر درمانی: استفاده از لیزر کم توان یا پرتوان ممکن است به کاهش درد و التهاب و تسریع روند بهبودی کمک کند.
آب درمانی (هیدروتراپی): انجام تمرینات در آب می‌تواند به دلیل خاصیت شناوری آب، فشار روی مفصل زانو را کاهش داده و انجام حرکات را آسان‌تر کند.
آموزش: فیزیوتراپیست نقش مهمی در آموزش بیمار در مورد نحوه صحیح انجام فعالیت‌های روزمره، استفاده از وسایل کمکی (در صورت نیاز) و راهکارهای مدیریت درد دارد.

مزایای درمان آرتروز زانو بدون جراحی

درمان‌های غیرجراحی نه‌تنها کم‌خطرتر هستند بلکه به بیماران کمک می‌کنند که با تغییر سبک زندگی و رعایت اصول درمانی، بدون نیاز به تیغ جراحی، کیفیت زندگی خود را حفظ کنند.

• عدم نیاز به بستری شدن طولانی
• پرهیز از عوارض بیهوشی
• بهبودی سریع‌تر و بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره
• کاهش هزینه‌های درمانی